Mina Henrikson: Politika, ekonomija, rasizam i fašizam u dva umetnička nalaza

Svečana sala Rektorata Univerziteta umetnosti, Kosančićev venac 29

28. 06. 2018 14:00

Prezentacija radova i diskusija

Skorašnja pojava krajnje desnih i „populističkih“ partija u Evropi i svetu, koja je šokirala politički establišment otvorenim ignorisanjem ili odricanjem od brojnih principa i pravila parlamentarne politike nakon Drugog svetskog rata, dovela je do rasta interesovanja za istorijski fašizam/fašizme i njihovo savremeno značenje, poreklo i kapacitete. Stare knjige su uzete sa polica, nove su napisane, naučne konferencije i istraživački projekti su permanentno inicirani i podržavani. Mediji se provlače između imperativa objektivnosti i komercijalnosti. U sred opšte povike i prigodnih kontradiktornih kampanja, pred nama je (kao što je uvek i bilo) pitanje o mogućnosti umetnosti da se nosi sa takvom situacijom.

Da li umetnik treba jednostavno da se pridruži jednoj od strana u sukobu (pretpostavljeno antifašističkoj) ili da istovremeno traga za ne tako poznatim uvidima i nalazima - onima koji na svetlo dana iznose manje očigledne ili bolje skrivene društvene odnose i veze, a koji su bitni za razumevanje kako istorijskih fašizama tako i njihovih savremenih, više ili manje skrivenih ideoloških i političkih naslednika. Skorašnji radovi Mine Henrikson omogućavaju nam da prepoznamo neke od takvih odnosa i veza u istoriji tri nordijske države (termin „skandinavske" nije popularan van Švedske). Obzirom da su ove države često doživljavane i navođene kao primer ko-egzistencije socijalističkih standarda i vrednosti u okvirima kapitalističke ekonomije, interesantno je videti kako istorijski slučajevi-primeri koje je umetnički istražila Henrikson, odražavaju odnose između nauke, politike, ekonomije i umetnosti u takvom specifičnom kontekstu.

Dva rada Mine Henrikson biće predstavljena 28. juna u 14h u svečanoj sali Rektorata Univerziteta umetnosti.

Radovi na papiru (knjiga) / Works on Paper

„Radovi na papiru" (2015-2017) je grafička priča sa četrdeset linoreza o političkoj istoriji industrije papira u Finskoj. Knjiga ima dva poglavlja; jedno je posvećeno ulozi podrške industrijalaca papira desničarskim pokretima u Finskoj, a drugo kontroverznoj trgovini papirom sa režimom Južne Afrike za vreme aparthejda, i bojkotu koji su pokrenuli sindikati. Dizajnirana od Novog Kolektivizma (New Collectivism), knjiga je štampana u tiražu od 300 primeraka.  

Više informacija na: http://minnahenriksson.com/main/works/works-on-paper/

 

  

Razotkrivanje nauke o nordijskoj rasi / Unfolding Nordic Race Science

 

"Razotkrivanje (ili „raspakovanje") nauke o nordijskoj rasi" (2016) je kolaborativni projekat sa arheologom Fredrik Svanbergom (Fredrik Svanberg), a bavi se temom nauke o rasi u nordijskim zemljama od 1850. do 1945. Projekat je naručen od Muzeja švedske istorije (Swedish History Museum) i predstavljen na izložbi „Razotkrivanje istorije" (History Unfolds). Instalacija koju je uradila Henrikson uključuje veliki zidni crtež, koji predstavlja istraživanje centralnih aktera nauke o rasi u nordijskim zemljama od 1850. do 1945, uključujući anatome, kolekcionare ljudskih ostataka, institucije, mecene, kao i umetnike koji su kreirali izgled konstrukata bele nordijske rase i „egzotičnih drugih". Bliski odnosi između likovnih umetnosti i nauke o rasi pokazuju kako je, u svom vremenu, nauka o rasi snažno uticala na mnoga druga polja. Uoči Drugog svetskog rata, nauka o rasi je promovisana od strane državnih struktura a naučnici su bili poštovani pripadnici nacionalne elite. Nordijske zemlje bile su ujedinjene u mreži veza oko ove nauke.   

 

Više informacija na:

http://minnahenriksson.com/main/works/2016-unfolding-nordic-race-science/

http://minnahenriksson.com/wp-content/uploads/2018/04/unfolding-race-science-poster.pdf

 

Prezentacija će se održati na engleskom jeziku sa mogućnošću neformalnog konsekutivnog prevoda. Događaj se realizuje u okviru projekta Kulturnog centra Rex Fonda b92 i doktorskih studija na Univerzitetu umetnosti u Beogradu.

 

Projekat FAŠIZAM, MUZEALIZACIJA I EDUKACIJA DANAS podržava Fondacija za otvoreno društvo Srbija

 

/

Projekat Kulturnog centra Rex FAŠIZAM, MUZEALIZACIJA I EDUKACIJA DANAS

Cilj projekta je pregled, dokumentacija i kritička analiza aktuelnih nacionalnih, regionalnih i tipskih evropskih praksi muzealizacije i istorizacije fašizma kao i oficijelne edukacije o istorijskim i savremenim oblicima fašističkih ideologija i pokreta. Kroz predavanja, seminare, istorijske časove, studijske posete, vođenja kroz izložbe i druge istraživačke i prezentacione aktivnosti, sagledavaju se kapaciteti, principi i metodi aktuelnih istorizujućih i edukativnih politika o fašizmu. Projekat je posredno namenjen objedinjavanju, sažimanju i primeni naučnih, umetničkih i aktivističkih praksi i znanja koja su se razvila u periodu skorašnje reafirmacije neofašističkih i „postfašističkih" ideja, ideologija i politika na evropskoj i svetskoj političkoj i kulturnoj sceni.

Projekat se realizuje u vreme kada su u više evropskih zemalja na vlast su došle ili na nju pretenduju partije i pokreti koji koriste veći ili manji deo ideološkog i retoričkog repertoara istorijskih fašističkih pokreta. Sudeći po mnogim istraživanjima, ova pojava je rezultat i snažnih trendova relativizacije ili negacije istorije fašističkih pokreta, bilo u pogledu njihovih ideoloških osnova ili političkih i militarističkih delovanja, a koji se trendovi uočavaju u institucionalnim, obrazovnim, medijskim, kao i raznim drugim političkim i kulturnim praksama. Projekat teži da detektuje takve trendove i kritičko-analitički ih predstavlja javnosti kao uvod u moguće korektive datog stanja.

Projekat teži da u skladu sa svojim mogućnostima i formatima mapira aktuelna stanja muzealizacije i istorizacije fašizma i sumira određena iskustva dosadašnjih političkih, aktivističkih, medijskih i naučnih aktivnosti i dostignuća na ovom polju. Projekat prepoznaje i kao jedan od svojih fokusa ima potrebu reartikulacije koncepata i ciljeva borbe protiv zaborava istorije fašizma u institucionalnom i opštem javnom diskursu i prostoru, težeći da ostvari kompilaciju i reafirmaciju najboljih iskustava u suprotstavljanju zaboravljanja i potiskivanja istorije borbi protiv fašizma i neofašizma.

Više informacija o projektu: rex.b92.net, snimci predavanja I seminara dostupni su na rexfiles.b92.net